نقش آناتومی بدن در طراحی لباس

نوشته مژگان عیوضی

روزنامه همشهری، ۱۸ مهر ۱۳۸۰ (شماره ۲۹ ضمیمه همشهری)

اگر یک روز که از خیابان شلوغی عبور می‌کنید یا به یک مهمانی پرسروصدا می‌روید به آدمهایی که از کنارتان می‌گذرند، با شما صحبت می‌کنند یا در کنارتان راه‌ می‌روند نگاه کنید، به لباس‌هایی که پوشیده‌اند توجه کنید، به رنگ‌هایی که انتخاب کرده‌اند و به مدل‌هایی که برای لباس‌هایشان برگزیده‌اند، متوجه می‌شوید در بسیاری از موارد با وجود اینکه هزینه‌ی زیادی صرف تهیه‌ آن لباس شده ولی اصلا برازنده‌ آن شخص نیست یا به اصطلاح عامیانه به آن شخص نمی‌آید. با وجودی که ممکن است آخرین مدل سال باشد. فکر می‌کنید چرا؟

مهمترین دلیلی که می‌توان به آن اشاره کرد این است که اکثر لباس‌ها و مدل‌ها بر اساس آناتومی شرقی دوخته نمی‌شود و معیارها و استانداردها از روی الگوهای غربی گرفته شده‌است. شاید به این دلیل که آنها روی الگوهای لباس و برش‌های مناسب آناتومی و بدنشان تحقیق کرده‌اند و شاید ما کاهلی کرده‌ایم و از مدل‌ها و طرح‌هایی که آنها برای مردمشان کشیده‌اند کپی‌برداری می‌کنیم در حالی که آن طرح‌ها، رنگ‌ها و مدل‌ها مناسب آن مردم و فرهنگ است.

هیچ فکر کرده‌اید که چرا همیشه با شلوارجین‌های وارداتی مشکل دارید و در حالی که کمر آن برایتان گشاد است ولی شلوار را به سختی بالا می‌کشید؟ اصولا شرقی‌ها انسان‌های درشتی هستند و سرشانه‌های پهن و ماهیچه‌های درشتی دارند یا به اصطلاح دارای بدن‌های عضلانی هستند، در حالی که غربی‌ها اصولا دارای بدنی ترکه‌ای، کشیده و استخوانی‌اند.

پس اگر طراح‌های ما به این تفاوت آناتومی توجه کنند و ما در کشورمان طراح‌های مبتکر و خلاق داشته باشیم طراح‌هایی که محقق نیز باشند، اولین مشکل حل می‌شود.

ما باید شناحت درستی از آناتومی و بدن خود داشته باشیم، اگر با دید نقادانه به فیزیک بدن خود نگاه کنیم و سعی کنیم معایب و زیبایی‌‌های خود را آن‌گونه که واقعا هست بشناسیم و قبول کنیم، می‌توانیم مطمئن باشیم که نیمی از راه را رفته‌ایم. چون حالا کافی‌ است که با استفاده از لباسی که انتخاب می‌کنیم این عیب‌ها را بپوشانیم و به زیبایی‌هایمان توجه بیشتری کنیم به طوری که عیب‌هایمان کمتر به چشم بیایند.

لازمه این کار شناخت ویژگی خطوط و برش‌هاست که چگونه با استفاده از آنها دید را منحرف کنید یا به جای دیگری متمرکز کنید یعنی خطای دید به وجود بیاورید. و اینکه ویژگی بارز رنگ‌های مختلف چیست. اگر کمی به این مسائل جزئی دقت کنیم می‌توانیم انسان‌های بسیار خوش‌پوشی باشیم و در عین حال پول زیادی هم خرج نکنیم.

قدیمی‌ترین استاندارد شناخته‌شده تناسب‌های بدن مربوط به ۲ هزار سال قبل از میلاد است که در یکی از اتاق‌های گورستان «ممفیس» در مصر کشف شد. بنابر این سند بدست آمده، از دوران‌های بسیار کهن مردم به دنبال پیداکردن تناسبات میان اعضای بدن بودند.

بعدها «آلژی»، «لئوناردو داوینچی»، «میکل آنژ» و «دوروز» این طرح‌ها را تکمیل کردند. تصویر بالا اثر معروف لئوناردو داوینچی است که در آن قانون نسبت اعضای بدن را با اثبات رسانده. بدن انسان به لحاظ سن، جنیست، شرایط فیزیکی و ناتوانی‌های احتمالی حوزه‌ی وسیعی از ابعاد را از خود نشان می‌دهد. علم انسان‌سنجی به دانشی گفته می‌شود که برای اندازه‌گیری ابعاد پیکر انسان و حرکات آن در فضای پیرامون و از جمله در لباس به وجود آمده است. صفحه پوشاک ویژه‌نامه خانه سعی می‌کند که شناساندن تاثیر طرح‌ها، برش‌ها و رنگ‌ها و با استفاده از علم «انسان‌سنجی» شما را در انتخاب پوشاک مناسب راهنمایی کند.